گروه اموزشی ادبیات فارسی شهرستان اسداباد

1-در کدام بيت، همه ي آرايه هاي «تشبيه، مراعات نظير و تضاد» موجود است؟

1) اي صاحب کرامت، شکرانه ي سلامت            روزي تفقدي کن درويش بي نوا را

2) آسايش دو گيتي، تفسير اين دو حرف است       با دوستان مروت با دشمنان مدارا

3) سرکش مشو که چون شمع از غيرتت بسوزد     دلبر که در کف او موم است سنگ خارا

4) دل مي رود ز دستم، صاحبدلان خدا را            دردا که راز پنهان خواهد شد آشکارا 

2– در بيت «سرکش مشو که چون شمع از غيرتت بسوزد / دلبر که در کف او موم است سنگ خارا» (ت) در «غيرتت» چه نقشي دارد؟

                             1) مضاف اليه              2) مفعول           3) بدل                 4) متمم

  3 - «ايهام» درلغت يعني ...  ) به يقين رساندن     2) شب زنده داري کردن  3) به گمان افکندن دیگران    4 ) خود را نيک پنداشتن 

4 – مرجع ضمير «تو» در کدام بيت با بقيه متفاوت است؟)

1) به وقت صبح قيامت که سر ز خاک برآرم       به گفت و گوي تو خيزم، به جستجوي تو باشم

2) حديث روضه نگويم، گل بهشت نبويم           جمال حور بجويم، دوان به سوي تو باشم

3) هزار باديه سهل است با وجود تو رفتن         اگر خلاف کنم سعديا به سوي تو باشم

4) به خوابگاه عدم گر هزار سال بخسبم           به خواب عافيت آنگه به بوي موي تو باشم 

5–باتوجه به  بیت « سرکش مشو که چون شمع از غیرتت بسوزد دلبر که در کف او موم است سنگ خارا »  مشبه و مشبه به کدام است   ؟

  1- دلبر - شمع       2) سنگ - دلبر           3) ت در « غیرتت »  -  شمع          4) شمع - کف

6– بین همه کلمات زیر دو آرایه ادبی وجود دارد به جز گزینه ....

   1) عرش وفرش              2) نوش ونیش           3)  تازش ونالش              4) اقبال وادبار

7– نام « قسمتی از  قصيده با مضامینی چون عشق يا توصيف طبيعت» .......

1) مطلع                2) مقطع             3) تغزل                4) تنه ي اصلي 

8– با توجه به بيت «چه بايد نازش ونالش بر اقبالي و ادباري // که تا بر هم   زني ديده، نه اين بيني، نه آن بيني» کدام آرايه ي ادبي وجود ندارد؟ 

              1) استعاره              2) تضاد                     3) لف و نشر                 4) جناس 

9-  بيت  «بس پند که بود آنگه در تاج سرش پيدا // صد پند نو است اکنون در مغز سرش پنهان» با کدام بيت پيام مشترک دارد؟ 

 1) تو يک ساعت چو افريدون به ميدان باش، تازان پس    به هر جانب که روي آري درفش کاويان بيني

                                                                                                                                                             2) بدين زور و زر دنيا، چو بي عقلان، مشو غره / که اين آن نوبهاري نيست کش بي مهرگان بيني

3) سر آلب ارسلان ديدي، ز رفعت، رفته بر گردون / به مرو آ، تا کنون در گل تن آلب ارسلان بيني

4) که گر عرشي به فرش آيي و گر ماهي به چاه افتي / وگر بحري تهي گردي وگر باغي خزان بيني 

10– همه ي گزينه ها درمورد  قالب و محتواي قصيده درست به جز گزينه ي ...

1) مفهوم و پيام قصيده و غزل يکي است. 2) داراي تغزل يا تشبيب است. 3) مصراع اول مطلع با مصراعهاي زوج هم وزن و هم قافيه است. 4) قصيده و غزل در تعداد ابيات مساوي نيستند.  

                                                   *سوال های تشریحی *

الف ) بیت ها وعبارت های زیر را به نثر روان بنویسید

 1- اي صاحب كرامت شكرانه ي سلامت              روزي تفقدي كن درويشبي نوا را

2  ـ عطا از خلق چون جويي ، گر او را مال دهِ گويي ؟     سوي عيب ، چون پويي ، گر او را غيب دان بيني ؟

3- سركش مشو كه چون شمع از غيرتت بسوزد               دلبر كه در كف او موم است سنگ خارا

4-  حافظ به خود نپوشيد اين خرقه ي مي آلود              اي شيخ پاك دامن معذور دار ما را

 ب )  درک مطلب :  با توجه به ابيات زير به پرسش ها پاسخ دهيد :

1ـ دل مي رود ز دستم صاحبدلان خدا را                   دردا كه راز پنهان خواهد شد آشكارا

2ـ ده روزه مهر گردون افسانه است و افسون              نيكي به جاي ياران فرصت شمار يارا

3ـ آسايش دو گيتي تفسير اين دو حرف است                 با دوستان مروت با دشمنان مدارا

4ـ هنگام تنگ دستي در عيش كوش و مستي             كاين كيمياي هستي قارون كند گدا را

5 - آيينه سكندر جام مي است بنگر                           تا بر تو عرضه دارد احوال ملك دارا

6ـ حافظ به خود نپوشيد اين خرقه ي مي آلود              اي شيخ پاك دامن معذور دار ما را

الف) مقصود از « راز پنهان » در بيت اول چيست ؟

ب) چرا شاعر مهر گردون را افسانه و افسون مي داند ؟

 ج) محوري ترين پيام بيت سوم را بنويسيد .

د) به نظر شاعر آنچه گدا را به قارون تبديل مي كند چيست ؟

و) « جام مي » استعاره از چيست ؟

ن) مفهوم « عبرت گرفتن از احوال گذشتگان » از كدام بيت استنباط مي شود ؟

هـ) كدام مصراع « اغتنام فرصت » را توصيه مي كند ؟

ي) در مورد « اعتقاد به تقدير » مصداقي در شعر بيابيد .

ج ) ـ آرايه هاي بيت زير را بيابيد (ذكر دو مورد)     

  هنگام تنگ دستي در عيش كوش و مستي       كاين كيمياي هستي قارون كند گدا را

د ) واژه ي « خورشيد » را در يك عبارت (نظم يا نثر) به شيوه اي به كار ببريد كه آرايه ي تشخيص به وجود آيد ؟

ه ) نام صاحبان آثار زير را بنويسيد .

                       جام جهان بين                                                فيه